با وجود آغاز تحریم صنعت هوایی ایران توسط دولت آمریکا در سالهای پس از انقلاب، هواپیمایی جمهوری اسلامی با اتکا به نیروهای داخلی تمام گواهینامههای معتبر بینالمللی برای تعمیرات اساسی (اورهال) انواع هواپیما را کسب کرد. مجموعه آشیانههای هواپیمایی جمهوری اسلامی با 40 سال قدمت یکی از مجهزترین و توانمندترین آشیانههای تعمیرات در منطقه است که از چند مجموعه با سطح کارایی متفاوت تشکیل شده است.
به محض ورود در این مجموعه یک فروند هواپیمای بوئینگ 747 قابل رویت است که تا چندی پیش تمام قطعات آن باز شده بود و مورد بازبینی و تعمیرات اساسی قرار گرفته بود.
بنابراین گزارش آشیانه تعمیرات اساسی هما برای اولین بار این مدل هواپیما را مورد تعمیرات اساسی قرار داد و احتمالا در روزهای آینده این پروسه تکمیل شده و هواپیما وارد ناوگان هوایی هما خواهد شد.
بوئینگ 747 معروف به بزرگترین اسب گاری جهان است که از 5/4 میلیون قطعه تشکیل شده است. این هواپیما که از لحاظ ایمنی در بالاترین سطح ممکن قرار دارد قابلیت حمل 170 تا 180 تن سوخت در بالهای خود را دارد و قادر به حدود 16 ساعت پرواز مداوم است.
هر کدام از هواپیماها در مقاطع مختلفی مورد چک و بازبینی قرار میگیرند که هر کدام از این چکها در سطوح مختلفی قرار دارند که در مرحله تعمیرات اساسی به عنوان کاملترین مرحله از بازبینی و تعمیر هواپیما تمام قطعات باز شده و به دقت چک میشوند. در حقیقت در این مرحله هواپیما با هر سنی به کیفیت روز اول خود میرسد.
به گفته مسوولان ایرانایر این شرکت در حال حاضر با اتکای کامل به نیروها و متخصصان و مهندسان زمینی کشور قادر به انجام تمام انواع چک و بازبینی برای تمام انواع هواپیماها است.
ایرانایر با داشتن تمام گواهینامههای معتبر بینالمللی برای تعمیر هواپیما به صورت منظم مورد بازبینی توسط کارشناسان سازمانهای بینالمللی مربوطه میشود که در تمام این موارد مورد تایید قرار گرفته است.
تمام این موفقیتها در شرایطی صورت گرفته است که صنایع هوایی ایران از زمان انقلاب توسط دولت آمریکا تحریم شده است و این کشور از فروش و یا حتی اجاره هواپیما توسط کشورهای دیگر به ایران به شدت جلوگیری میکند که البته در بسیاری از موارد تا کنون ناکام مانده است. آمریکا حتی کارخانههای سازنده و تعمیر کننده قطعات هواپیما را از تعمیر قطعات برای صنعت هواپیمایی ایران منع میکند.
با این وجود علاوه بر تمام موفقیتهایی که هواپیمایی ملی ایران در این زمینه کسب کرده است به تازگی در مورد تعمیرات اساسی موتور یک فروند هواپیمای ایرباس 310 به توافق رسیده است که با انجام این کار تا آخر ماه جاری این هواپیما که چندی بود زمینگیر شده بود، وارد ناوگان خواهد شد.
این گزارش اضافه می کند هواپیمایی هما به تازگی یک فروند بوئینگ 747 اجاره کرده است که در روزهای آینده وارد ناوگان خواهد شد و دو فروند دیگر از همین نوع نیز تا پایان سال به ناوگان هما اضافه خواهند شد.
به گفته مسوولان بخش تعمیرات هما کارگاههای مکانیکال هما که در گذشته نیز فعال بودند، در محیطی مجهزتر و با مساحتی معادل 28 هزار مترمربع آغاز به کار کردند. این مجموعه شامل چند گروه تخصصی میشود که در هر گروه فعالیتی مجزا بر روی قطعاتی خاص از هواپیما انجام میشود.
این کارگاهها شامل کارگاه تعمیر موتور، کارگاه قطعات غیر الکترونیک، کارگاه قطعات الکترونیک، کارگاه تعمیرات وسایل جانبی و رفاهی برای مسافران از قبیل سرسره نجات، جلیقه نجات، ماسک و کپسول اکسیژن و همچنین کارگاه خیاطی به منظور بازسازی رویه صندلیها و دیوارههای هواپیما هستند.
در تمام این کارگاهها دقیقترین چکها بر روی قطعات مورد نظر انجام میشود که با تنها با بازدید از هر قسمت میتوان به عظمت کاری که توسط مهندسان ایرانی بر روی قطعات پیچیده هواپیما انجام میشود، پی برد.
علاوه بر این ابتکاراتی در این قسمتها به منظور ارتقای کار بازبینی و تعمیرات صورت گرفته است که در دنیا بینظیر است. به عنوان مثال یکی از اقدامات بسیار مهمی که انجام شده است تعبیه دستگاهی به منظور انتقال گاز هالون به کپسولهای اطفای حریق است. اهمیت این امر با توجه به تحریم جدی ایران توسط آمریکا در این زمینه بیشتر روشن میشود.
در بخش ابیونیک یا بازبینی قطعات الکترونیکی هواپیما نیز تمام قطعات و وسایل الکترونیکی از هم تفکیک شده و به صورت مستقل مورد بازبینی قرار میگیرند. این بخشها شامل کلیه سیستمهای ارتباطی خلبان با برج، جهتیابی، سیستمهای ناوبری و رادار هستند.
یکی از مهمترین بخشهایی که در این کارگاه مورد بازبینی قرار میگیرد جعبه سیاه هواپیما و سیستمهای داخل آن است که به رغم اسمی که دارد رنگ آن نارنجی است.
مجموعه ابیونیک هما ماهانه 3 تا 10 میلیون دلار در ماه درآمد زایی دارد که ناشی از سرویسدهی به شرکتهای داخلی و خارجی است.
در صورت فقدان این مجموعه حدود 25 میلیون دلار در سال باید توسط ایرانایر هزینه شود.
حاکیست تعمیرات اساسی یک هواپیمای بوئینگ در خارج از کشور 10 تا 12 میلیون دلار هزینه در بر خواهد داشت که این کار در داخل کشور با صرف 5/3 تا 4 میلیون دلار قابل انجام شود که بنا به اذعان مسوولان هما تعمیرات اساسی هواپیمای بوئینگ در این شرکت توسط مهندسان زمینی با هزینهای در حدود یک میلیون دلار انجام میشود
.
.
علی علیه السلام و زیبائیها:
زیباترین ولادت: تنها کسی که در داخل خانه خدا بدنیا آمد، اوست.
زیباترین نام: بنا بر روایات متعدد، نام علی مشتق از نام خداست.
زیباترین معلم: علی تربیت شده دست پیامبر (ص) بود.
زیباترین سخنان: به تعبیر بسیاری از بزرگان، نهج البلاغه برادر قرآن کریم است.
تولد در خانه خدا
مکه در یکی از ماه های حرام، ماه رجب، پذیرای مقدم زیارت کنندگان خانه خدا بود. زائران با آداب و مناسک خود به گرد خانه خدا طواف می کردند، گاه پروردگارشان را می خواندند و گاه بت ها را. و آن روز نیز که روز جمعه سیزدهم ماه رجب بود در اطراف خانه کعبه ازدحام عجیبی برپا بود. در این جمع تنها یک زن بود که به جای عبادت بت، خدا را عبادت می کرد، شرک و کفر بر روحش سایه نینداخته بود. او دین حنیف داشت، همان دین جدش ابراهیم خلیل الرحمن، و او نیز در اطراف خانه خدا طواف می کرد، و از خدا می خواست تا وضع حملش را آسان کند.
او فاطمه دختر اسد بن هاشم بود و فرزندی را به بار داشت. و تقدیر چنین بود که این فرزند تولدی مبارک و استثنایی داشته باشد... تولد در خانه خدا...
فاطمه با خدا راز و نیاز می کرد. ناگهان در خود احساس دردی شدید کرد، دردی که فاطمه آن را به خوبی می شناخت، آخر این پنجمین حمل او بود، او قبلاً چهار بار دیگر این درد را در خود احساس کرده بود. فاطمه مضطرب و پریشان شد، او در میان جمعیت غوطه می خورد و طواف می کرد، پس از این احساس از طواف باز ایستاد ولی موج جمعیت او را به این سو و آن سو می کشاند. و درد هر لحظه شدیدتر و شدیدتر می شد.
چه می دانست که خدا چه سرنوشت افتخار آمیزی برای او و نوزادش رقم زده است.
فاطمه به دنبال پناهگاهی می گشت، مأمنی که او را از چشم مردم پنهان کند، و سرانجام آغوش گشوده کعبه را در برابر خود دید. فاطمه قدم به درون خانه کعبه گذارد. و این تقدیر الهی بود که مرد خدا در خانه خدا قدم به صحنه حیات پر افتخار خود بگذارد.
نامش را علی نهادند؛ و با علی، موجودی دیگر نیز موجودیت گرفت، موجودی عزیز، گرانبها و بس کمیاب. همان چیزی که باید راز سعادت جامعه ها را در آن جست، و در آن هنگام جوامع سخت از آن نهی شده بودند، جهان، "عدل" را نه می فهمید و نه می شناخت. میلاد علی با تولدی دیگر همراه بود؛ تولد عدل...
نسب علی (ع)
نسبت که به معنای اصل و نژاد است. از عوامل مؤثر در ساختار وجودی انسان و تشکیل دهنده شخصیت اوست. طبق گفته قرآن و روایات و ائمه معصومین و نیز علم روانشناسی، فرد بسیاری از صفات و روحیات خود را از طریق وراثت به ارث می برد. حضرت علی (ع) به داشتن این ویژگی ممتاز بوده که اجداد طاهرش همگی از نظر فضلیت و بزرگواری معروف و مشهور بودند. پدر و مادر حضرت علی (ع) هر دو از خاندان هاشم بودند و این خانواده، در فضایل اخلاقی و صفات والای انسانی، در میان عرب و قریش، زبان زد همگان بود و شجاعت و تیزهوشی و زیرکی، از امتیازات آنها به شمار می رفت و همه این فضایل، در حد اعلای خود به علی بن ابیطالب به ارث رسید.
پدر علی (ع)
یکی از شخصیت های نقش آفرین صدر اسلام، حضرت ابوطالب پدر حضرت علی (ع) و عموی بزرگوار پیامبر خدا (ص) است. او یکی از ده فرزند عبدالمطلب و خود از بزرگان مکه و رئیس قبیله بنی هاشم، و سراسر وجودش، سرشار از بخشش، مهربانی و فداکاری در راه آیین توحیدی بود. ابوطالب بعد از وفات عبدالمطلب، سرپرستی پیامبر اکرم (ع) را به عهده گرفت و بعد از اینکه پیامبر به مقام رسالت رسید، در راه هدف مقدس ایشان که همان گسترش آیین یکتا پرستی بود، با تمام وجود جانبازی و فداکاری کرد تا آنجا که گفت: «تا جان دارم، از محمد دفاع می کنم.» او سرانجام در سال دهم بعثت در سال 64 سالگی دیده از جهان فروبست. حضرت علی (ع) مراحل آغازین کودکی را در دامان تربیت چنین پدری بزرگوار رشد یافت.
مادر علی (ع)
مادر گرامی حضرت علی (ع) فاطمه دختر اسد از فرزندان هاشم است. وی از نخستین زنانی بود که به پیامبر ایمان آورد و در دوران کودکی پیامبر، مدتی سرپرستی او را به عهده داشت. از این رو، پیامبر اکرم ضمن تکریم وی، با تعبیر مادر از او یاد می کرد و حتی هنگام رحلت فاطمه بنت اسد، پیامبر اکرم بسیار متأثر شده و پیراهن خود را بر او پوشانده و بر او نماز خواند و فرمود: «خداوند است که زنده می کند و می میراند. ای خدا، به حق من و همه انبیای پیش از من، مادرم فاطه بنت اسد را ببخشای و دلیل و برهانش را بر او تلقین کن و جایگاهش را وسعت بده، همانا که تو را ارحم الراحمین هستی».
کنیه علی (ع)
در فرهنگ عرب، کنیه اسمی غیر از نام اصلی شخص است، که برای مردان با کلمه اَب و اِبن، و برای زنان با اُم و بنت می آید و غالباً برای تعظیم و تکریم شخص به کار می رود. حضرت علی (ع) هم کنیههای مختلفی داشت: از جمله:
ابو تراب که کنایه از هم نشینی آن حضرت با خاک و سجده های طولانی ایشان داشت. در سال دوم هجری، علی (ع) روزی زمین خوابیده و مقداری گرد و غبار بر لباسش نشسته بود. در این هنگام پیامبر اسلام بر بالین ایشان آمد و با خطاب «یا ابوتراب» آن حضرت را بیدار کرد. از آن زمان آن حضرت به این کنیه مشهور شدند. ابوریحانتین: این کنیه را هم پیامبر برای ایشان قرار داد و به معنای پدر دو ریحانه بهشت، امام حسن (ع) و امام حسین (ع) است.
القاب علی (ع)
در فرهنگ اعراب، لقب اسمی غیر از اسم اصل شخص و نامی است که کسی به آن شهرت می یابد. لقب بر مدح یا ذَمّ شخص اشاره دارد. القاب حضرت علی (ع) فراوان است و همگی دلالت بر مدح حضرت علی (ع) می کنند؛ از جمله:
یعسوب الدین و یعسوب المؤمنین: ابن ابی الحدید که از بزرگان اهل سنت است، در این باره می گوید: این دو لقب را پیامبر اکرم (ص) در دو نوبت به علی بخشید. یک بار به او لقب یعسوب الدین را داد؛ یعنی مالک و رئیس و حاکم دین، و در نوبت دیگر فرمود: یعسوبُ المؤمنین؛ یعنی آقا و رئیس مؤمنان.
مرتضی لقب دیگر حضرت علی (ع) به این معناست که رفتار و کردار آن حضرت، مورد پسند خدا و رسول خداست. از دیگر لقب های آن حضرت، می توان به اسدالله (شیرخدا)، حیدر (شیر بیشه ایمان) و کاشِفُ الکَرب (برطرف کننده غم) اشاره کرد.
نهج البلاغه علی (ع)
یکی از گنجینه های جاوید و درخشان علم علوی که از روح بلند پیشوای پرهیزکاران حضرت امیر مؤمنان (ع) سرچشمه گرفته است، کتاب گرانسنگ "نهج البلاغــه" است. نهج البلاغــه برگزیده ای از خطبه ها نامه ها و سخنان کوتاه و حکمت آمیز علـی (ع) و قطره ای از اقیانوس بیکران معارف الهــی است. مجموعه ای نفیس از سخنان زیبای امیر کلام حضرت علی (ع) که گذشت روزگار نمی تواند غبار کهنگی بر آن بنشاند. ستاره ای درخشان در آسمان علم و معرفت و هنر و ادب که تا همیشه بر تارک علوم اسلامی خواهد درخشید. تأمل و تعمق در محتوای نهج البلاغــه می تواند ما را با گوشه هایی از مکتب مولای دنیا و دنیا پرستی حماسه حکومت عدالت دعا و مناجات مؤمنان در بخشهای الهیات، شجاعت، تهذیب اخلاق، سلوک و عبادت و... آشنا سازد. توجه به این کتاب شریف یکی از نیازهای نسل امروز جامعه اسلامی است.
و علی (ع) می آید ...
ساقه های نیلوفری از پایه های عرش بالا رفته و سریر ولایت را به عطر وجودی خود آراسته اند، تا او بیاید و بر تکیه گاه پوشیده از رازقی آن تکیه زند. درون کعبه چه غوغایی است امروز! ملائک، بال در بال گستره آسمان ها را پوشانیده اند و جبرائیل و میکائیل و اسرافیل حلقه خانه کعبه شدند تا پر به نور وجود او بسایند! طنین نام او هلهله شادی ملائک است. جام های افلاکی عاشقان به سوی او می آیند و گیسوان سیاه شب به یمن وجود او گل خنده های نقره ای را در میان آبشار آسمانی اش تقسیم می کند؛ چرا که امشب علی (ع) می آید!...
و جمعه چه شکوهی دارد و این جمعه شکوهی دیگر!... 13 رجب سال سی ام از عام الفیل! آسمانیان طبق طبق نور می آوردند، آن گاه که دیوار کعبه شکافته شد و فاطمه بنت اسد قدم به درون کعبه نهاد که علی اعلی خانه خویش را از برای قدوم مبارک او آماده کرده بود ... و او آمد که نام خود را از خدا گرفته بود و آمده بود تا بت های خانه را در هم بشکند و بر پشت بام آن ندای یگانگی و توحید ذات مقدس خدای تعالی را سر دهد و او را تقدیس کند و فریاد حق طلبی اش را از میان کفرها و نفاق به گوش جان های عاشقان برساند و پرواز شور آفرین کبوتران عشق را جانی تازه بخشد.
معشوق خدا
آسمانیان همه از شراب عشق علی (ع) نوشیده اند و لب از جام وصال او تر کرده اند و اینکه زمنیان را فرصتی است تا در چشمه جوشان معرفت او تن بشویند و به نور وجودی او رخ برگشایند؛ او که معشوق خداوند است و محمد (ع)، در خانه خدا، خانه عشق و شوریدگی پا به عرصه خاکی نهاد. او علی است و خدایش اعلی. او که مهتاب سپیدی رویش را از او دارد و کوچه ها همه بی قرار اویند و پنجره ها در انتظار قدوم مبارکش. او که چشمانش همه حدیث و اعجاز است و نگاه هستی بخشش پیاله جان ها را از شور زندگی، عشق و شیدایی لبریز می کند؛ او معشوق خداست.
طبیب دردمندان
یاس ها و نرگس ها در بی کران های گذرگاه هستی، عرشیان و زمینیان را در هاله ای از عطر و رویا می برند؛ چرا که عطر وجودشان را از وجود علی (ع) به ودیعت گرفته اند! آب های همه دریاها از انعکاس نام او می درخشند و می خندند و نسیم های بهاری، در وزش لابه لای شاخ و برگ های بیدهای مجنون نام او را زمزمه می کنند و نغمه خوش طنین نام اوست که این گونه بلبلان عاشق را به ترنم در آورده است و بهشت برای خاطر او تمام زنبق هایشان را نثار زمینیان کرده است! او علی است؛ طبیبی که هر کجا که لازم باشد بر زخم ها مرهم می نهد و دل های نابینا و گوش های ناشنوا و زبان های بی کلام را درمان می کند. او علی (ع) است که غفلت و نادانی و حیرت و سرگردانی را معالجه و روشنی های حکمت و عرفان را تقدیم دل ها و جان های تشنه عاشقان الهی می کند.
مردی از تبار نور
مردی می آید از تبار نور، از تبار عاشقان و شوریدگان. مردی که محمد (ص) از گل خنده های نگاه او نشاط می یابد و ابوطالب در نیمه شب های بیداری دل، با او راز دل می گوید و فاطمه بنت اسد باغ چشمانش را به روی او می گشاید تا گل شادمانی را آبشار لبخند او شکوفا کند. مردی که طلوع مهرانگیز نگاهش دیگر بار حلاوت وصال و عشق را در چشمه لایزال به جان پاکان می نوشاند و پیاله حیات عاشقان از نگاهش لبریز می شد. علی، فصیح ترین شعر حیات و زیباترین آواز آفرینش بود.
_________________
************************************************
.
اللهم عجل لولیک الفرج والعافیه والنصر
با تشکر فراوان از انجمن هوافضا(ار اسکای عزیز)
دو تازه وارد دوست داشتنی(خوشحالی قلبی همه دوستان علاقمند)
نمایی از هواپیماهای مسافربری در مهرآباد
در نخستین سالگرد نبرد اسراییل و حزب الله لبنان بسر میبریم و تصمیم بر آن گرفته شد با در اختیار نهادن تصاویر تسلیحات ضدتانک حزب الله که از سوی ارتش اسراییل به غنیمت گرفته شده است تا اندازه ای دلایل شکست تانک مرکاوا که ضربه بزرگی بر ارتش بود شرح داده شود . در نبرد تابستان سال 2006 میلادی بیش از 100 تانک مرکاوا منهدم یا آسیب بسیار دیدند و از کار افتادند در این مبحث با نمایش تصاویر تسلیحات ضدتانک حزب الله لبنان و توضیحات مربوط به تصاویر تا اندازه ای از دلایل شکست تانک مرکاوا و موفقیت حزب الله لبنان آگاه خواهیم شد .
در نبرد اسراییل و حزب الله لبنان غافل گیری از ابتدا تا پایان نبرد بر نبرد سایه افکنده بود و اگر گفته شود نتیجه نبرد را تعیین نمود سخنی به گزاف گفته نشده است . حزب الله لبنان با در اختیار داشتن تسلیحات پیشرفته ضد تانک و اسراییل با عدم اطلاع و شناخت کافی از توانایی و ارزیابی صحیح شرایط و امکانات لازم با بی تدبیری نخست وزیر و وزیر دفاع پای در گردابی نهاد که نتیجه ای قابل ذکر برای اسراییل در بر نداشت ( گزارش وینوگراد درباره نبرد اسراییل و حزب الله لبنان)
حزب الله لبنان در این نبرد از مجموعه ای کامل از تسلیحات ساخت غرب و شرق استفاده نمود . تسلیحات ضدتانک حزب الله لبنان شامل موشک ضد تانک تاو (=BGM-71 TOW ) و توفان ( نمونه ایرانی موشک تاو ) تسلیحات ضد تانکAT - 3 SAGGER و رعد تی (RAAD-T نمونه ایرانی این سلاح ) در کنار AT - 4 SPIGOT و AT-14 Kornet ساخت روسیه بوده است و تسلیحات شبک مانند RPG-7 (ساخت ایران) و RPG-29 ( ساخت سوریه) نیز استفاده شده است .
یکی از انبارهای تسلیحاتی حزب الله لبنان و تعداد قابل توجهی موشک ضدتانک تاو BGM-71 TOW "
موشک ضد تانکAT - 3 SAGGER و رعد تی (RAAD-T نمونه ایرانی این سلاح ) به صورت گسترده از سوی حزب الله لبنان به کار گرفته شدند : "
"
موشک ضد تانکAT - 3 SAGGER و رعد تی ( RAAD-T ) در کنار یکدیگر :
از دیگر تسلیحات مورد استفاده حزب الله لبنان AT - 4 SPIGOT بود که بیشتر برای هدف قرار دادن بلدوزرها مورد استفاده قرار میگرفت :
"
از تسلیحات ضدتانک و زره موثر حزب الله لبنان در این نبرد AT-14 Kornet ساخت روسیه بوده است که به ایران و سوریه از سلاح بهره میبرند و سوریه در حال مذاکره با روسیه برای تولید این سلاح در داخل سوریه میباشد :
تسلیحات ضدزره سبک مانند RPG-7 (ساخت ایران) و RPG-29 (ساخت سوریه) از دیگر تسلیحات مورد استفاده حزب الله بودند : ""
"
در این نبرد برای نخستین بار تسلیحات ساخت اسراییل بر علیه ارتش این کشور بکار برده شد . بنا بر شماره شناسه اسلحه این در سال 2001 ساخته شده است و در سال 2002 به کشورهای آمریکای لاتین فروخته شده است و در سال 2006 از سوی اسراییل بر علیه ارتش اسراییل بکار رفته است :
در آخر مرکاوای اسرائیلی ها در منجلاب تاریخ
| |
Su-24 Fencer |
هدفگیری و هدفیابی در Su-24M
در سوخوی24، سامانهء ناوبری و کمکی PNS-24 تعبیه شده است. PNS-24 به تجهیزات سامانهء ناوبری رادیویی اتصال دارد که امکان اجرای این وظایف را میبخشد: اخطار برخورد به عوارض زمین، کشف اهداف و انهدام آنها به روش بمباران Toss یا Level، نشانهگذاری اهداف کشف شده جهت شلیک موشک، کشف رادارها و پرتابگرهای موشکهای سام متعلق به این رادارها و امکان هدایت کاملن خودکار یا نیمهخودکار به هنگام تقرب جهت فرود در ارتفاع حدود 40 تا 50 متری. در جنگندهء Su-24M، سامانهء بهبود یافتهء ناوبری و کمک PNS-M نصب شده است که شامل یک سامانهء نشانهروی لیزری / تلویزیونی جهت شلیک موشکهای هوا به زمین هدایت لیزری / تلویزیونی میباشد.
هرچند دو هواپیما در یک کلاس نیستند، اما در نیروی هوایی ایران، سوخوی24 تقریبن همان نقش اف4 را ایفا می کند. انجمن هوافضا
بهینهسازی سوخو24 های ایران
به گفتهء رسانههای نظامی غربی، ایران با توجه به دستیابی به سامانههای جنگافزار راهبردی قدرتمند، به دنبال ایجاد قابلیتهای دفاعی دوربرد در تجهیزات خود است. از دیدگاه این منابع خبری، تهران تواناییهای قابل ملاحظهای برای ایجاد قابلیتهای عملیات سوختگیری هوایی پیشرفته در تجهیزات حملات هوایی خود که میتوانند از سامانههای مذکور بهره گیرند در اختیار دارد و یکی از مهمترین آنها، بمبافکن Su-24MK نیروی هوایی اسلامی ایران (IRIAF) میباشد.
ایالات متحده در نیمهء دوم دههء 1970 میلادی ایران را به چندین هواپیمای سوخترسان هوایی همچون هواپیمای B707 مجهز به دو بوم و B747 مجهز به کاوشگر و چتر کندساز تجهیز کرد که بعدها به مخزن سوخت در بخش زیرین نیز مجهز گشتند. اگرچه هماکنون نیروی هوایی اسلامی ایران دارای قابلیتهای سوخترسانی هوا به هوای محدود میباشد. هر دو نوع هواپیمای مذکور که در حال حاضر در اسکادران ترابری نیروی هوایی واقع در پایگاه یکم شکاری تهران مستقر هستند، برای پشتیبانی از جنگندههای F-14A Tomcat مورد استفاده قرار میگیرند ولی برای سوخترسانی به هواپیماهای روسی، تغییری در آنها داده نشده است.
بنابراین ایران با دو گزینه برای تسهیل قابلیتهای سوختگیری هوایی هواپیماهای Su-24MK مواجه است:
1) به دست آوردن یک غلاف کاوشگر و چتر کندساز جدید برای هواپیمای تانکر 747 و 707 از کشوری دیگر. (به احتمال زیاد روسیه)
2) یا ساخت آن به روش مهندسی معکوس از روی مدل آمریکایی موجود کاوشگر Su-24MK و این راهی است که ایرانیها در گذشته ثابت کردهاند در آن تبحر زیادی دارند.
نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران (IRGCAF) وظیفه دارد بر برنامهء حملات راهبردی نظارت کند. جهاد خودکفایی سپاه پاسداران (سازمانی که برنامههای ویژه شامل ساخت و روزآمدسازی سامانههای راداری و جنگافزارها را به اجرا در میآورد) نیز بر روزآمدسازی فناوریهای ویژه در راستای پشتیبانی از برنامهء حملات دوربرد نظارت خواهد کرد. به گفته منابع آگاه، احتمالن ساخت و توسعهء سامانههای مهندسی معکوس شده از جمله این موارد خواهد بود.
به عنوان بخشی از این برنامه، نیروی هوایی، آموزشها و تمرینات پیشرفتهای را برای خلبانان ارشد خود آغاز کرده تا آنها تجربهء ماموریتهای دوربرد را که شامل تمرینهای سوختگیری هوایی بر فراز ایران و روسیه است به دست آورند. این مهم به دنبال توافقنامه همکاری استراتژیک که بین تهران و دمشق در نوامبر سال 2005 به امضا رسید تسهیل گشته است. در یکی از بندهای این توافقنامه، سوریه به عنوان یک پایگاه هوایی برای ج.ا ایران در نظر گرفته شده است. بدین ترتیب دمشق به هواپیماهای نیروی هوایی ج.ا ایران اجازه میدهد تا پس از بازگشت از ماموریت (درگیری با اهدافی در دریای مدیترانه) در مواقع اضطراری از پایگاههای نیروی هوایی سوریه برای فرود استفاده کند.
به گفته منابع مذکور، این امر در یادداشت تفاهم همکاری نظامی که به تاریخ 16 ژوئن 2006 در تهران بین سردار سرتیپ مصطفی محمد نجار وزیر دفاع ج.ا ایران و همتای سوری وی سپهبد حسن علی ترکمانی به امضا رسید، تقویت شده است. در گفتگوهای مقدماتی قبل از یادداشت تفاهم 16 ژوئن نیز، تیمسار سرتیپ خلبان کریم قوامی فرمانده وقت نیروی هوایی ارتش اسلامی ایران و ژنرال علی حبیب رییس ستاد کل نیروی هوای مسلح سوریه برای انجام تمرینات هوایی ارتش در خاک سوریه بر روی هواپیماهای نیروی هوایی سوریه به منظور آشنایی آنها با ویژگیهای جغرافیایی منطقه به توافق رسیده بودند.
به نقل از رسانه ها، در برخی مواقع، تمرینات سوختگیری هوایی در خارج از پایگاه هفتم شکاری شیراز در هنگام شب و در ارتفاع بسیار پایین (1000 پا) و بیشتر با استفاده از هواپیماهای سوخترسان 747 انجام میگیرد. این سناریوی عملیاتی شبیهسازی شده شامل سوختگیری جنگندههای ایرانی است که در هنگام شب و در ارتفاع پایین بر فراز مدیترانه به سوی هدف حرکت می کنند.
به گفته این منابع، خلبانان نیروی هوایی ج.ا ایران، برای استفاده از تاکتیکهای راداری پیشرفته، عوارض زمینی، مانور و اقدامات متقابل الکترونیکی به منظور غافلگیری دشمن، کاهش زمان خطر و کاهش فرصتهای رهگیری دشمن آموزش دیده اند. این منابع خاطرنشان میکنند نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به دنبال راههای جایگزینی برای دستیابی به تعداد کمی از این قابلیتهای بالقوه است که شامل تلاشهای جهاد خودکفایی برای توسعه سامانههای پرتاب شونده هوایی هواپیمای Su-24MK میباشد.
در پایان این سوال مطرح میشود که آیا ایران میتواند قابلیتهای دفاعی دوربرد خود را به میزانی توسعه دهد تا به یک تهدید راهبردی بالقوه برای قدرتهای منطقه که احتمال دارد مورد حمله ایران قرار گیرند تبدیل شود؟ این مسئله نکتهای قابل بحث است که ایران چگونه توسعهء این قابلیتها را انجام میدهد؟ آیا روش، تنها یک تاکتیک نیست که برای بازدارندگی تهاجمی و تقویت تصویری از افزایش قدرت منطقهای این کشور طراحی شده است؟
همچنین ادعای ایران در مورد توسعه قابلیتهای پرتاب موشک از زیردریایی، به عنوان راهی برای پرتاب بالقوهء راهبردی، بدون شک اغراقآمیز است. نیروی دریایی اسلامی ایران در طول رزمآیش بزرگ ضربت ذوالفقار در 27 اوت 2006 ادعا کرده که پرتاب موشک طراحی شده سطح به سطح دوربرد ثاقب، از یک زیردریایی را به اجرا در آورده است. اگر چه برخی از منابع نظامی اعتقاد دارند که تصاویر منتشر شده به وسیلهء ترکیب یک فیلم از پرتاب موشک از یک قایق جنگی با فیلمی از زیردریایی ایران ساخته شده است. این منابع در ادامه خاطرنشان کردهاند ایران دارای سهگونه زیردریایی در کلاسهای کیلو، قدیر و نهنگ 1 (دو تای آخری زیردریاییهای کوچکی هستند) است و هیچ کدام از آنها توانایی شلیک موشک را از زیر آب ندارند. به گفته این منابع، نیاز به خلق چنین تصوراتی از افزایش قابلیتهای نظامی، ناشی از تصمیم ایران برای ایجاد یک نیروی بازدارنده در منطقهء خلیج فارس در مقابل کشورهای عربی و جلوگیری از حمله به تاسیسات اتمی این کشور است.
IRIAF Su-24MK
جمهوری اسلامی ایران آخرین مشتری این جنگنده در خاورمیانه بود. ایران 12 فروند فنسر نوع D سفارش داد که نخستین فروند ان در سال 1992 تحویل داده شد. طبق گزارشهای موجود، میزان آموزش خلبانان Su-24MK ایرانی تا سال 1995 بسیار اندک بود، اما از آن زمان تاکنون بهبود و افزایش قابل ملاحظهای داشته است، به طوری که خلبانان روسی که برای آموزش ایرانیان به شیراز آمده بودند از مهارت آنان در انجام مانور پیچیده سوختگیری هوایی، آن هم در ارتفاع بسیار پائین ابراز تعجب نموده بودند.
طبق گزارشهای موجود، تا میانههای دههء 1990 میلادی، حدود 4 فروند از Su-24MK ایرانی در سوانح هوایی از دست رفته بودند! اولین سانحهء سوخوی24 در ایران به تاریخ 17 بهمن سال 1371 به وقوع پیوست و در جریان آن، یک فروند سوخوی24 با یک فروند هواپیمای مسافربری Tu-154M که در حال اوجگیری بود در حومهء تهران به یکدیگر برخورد کردند و تمامی مسافران و خدمهء دو هواپیما کشته شدند.
گزارشهایی نیز مبنی بر ارتقاء این جنگنده توسط کارشناسان داخلی ایران وجود دارد که از جملهء آنها میتوان به افزودن امکان توانایی سوختگیری هوایی از سوخترسانهای KC-707 اشاره کرد. این جنگنده همچنین در حالت مسلح شده با جنگافزارهای هدایت دقیق ساخت ایران از جمله خانواده بمبهای الکترواپتیکی «ستار» و «قدر» دیده شده است. همچنین فنسرهای ایرانی با یکپارچهسازی موشک چینی C-802 و نمونهء ساخت داخل آن (موشک ضدکشتی نور) به توانایی رزم دریایی قابل ملاحظهای نیز دست یافتهاند به نحوی که این هواپیماها، بدل به کابوس ترسناکی برای ناوهای هواپیمابر مستقر در منطقه شدهاند.
با توجه به عدم حضور فنسرهای ایران در آخرین مانور نظامی ارتش ایران که ضربت ذوالفقار نامیده میشد، گزارشاتی دال بر حضور این بمبافکنها در روسیه جهت بهینهسازی سیستمها درج گردید. امروزه به نظر میرسد فنسرهای ایران، علاوه بر گسترش حمل تسلیحات گوناگون نظیر موشک هوا به هوای Vympel R-73، موشک هوا به زمین Kh-59، موشک ضدکشتی AM-39 Exocet، مشمول برخی تغییرات در آویونیک و کابین نیز شده باشند. ضمن اینکه فنسرهای ایران به طور قطع دارای توان اجرای عملیات ضدرادار نیز میباشند که تاکنون در مورد نوع تسلیحات مخصوص این عملیات که در اختیار نیروی هوایی اسلامی ایران قرار گرفته است، اطلاعات دقیقی در دسترس قرار نگرفته است.
Su-24MK در برابر F-4E Phantom II
* میزان حمل مهمات:
در F-4E معادل 8480 کیلوگرم
در Su-24M معادل 8000 کیلوگرم
هر دو هواپیما، به میزان تقریبن مشابهی میتوانند بارگذاری شوند، با این تفاوت جنگندهء اف4، به دلیل بالهای ثابت، به فاصلهء بیشتری جهت برخاست یا فرود نیازمند است، هرچند که این امر، اهمیت زیادی برای یک بمبافکن تاکتیکی ندارد، زیرا این گونه هواپیماها از عمق خطوط دفاعی برخاست میکنند و زمان برخاست اهمیت بر کیفیت ماموریت آنها نمیگذارد.
امتیاز فانتوم: 8 از 10
امتیاز فنسر: 7 از 10
* مقدورات پروازی:
سوخوی24 با حداکثر سرعتی که به سختی به میزان 1340 کیلومتر بر ساعت میرسد، تنها قادر است تا ارتفاع 11000 متری اوج بگیرد. موتورهای توربوجت Al-21F بسیار پرمصرف، پرصدا و دودزا هستند و به همین دلیل، برد عملیاتی سوخوی24 در یک ماموریت ضربتی معمول با 3000 کیلوگرم مهمات، دو مخزن سوخت خارجی و پرواز به روش lo-lo-lo (حفظ ارتفاع پست در کل مسیر پروازی) تنها به 560 کیلومتر میرسد. این رقم برای یک بمبافکن تاکتیکی، بسیار کم و غیرقابل قبول محسوب میشود، علیالخصوص اینکه اغلب مدلهای صادراتی سوخوی24، فاقد غلاف سوختگیری هوایی هستند.
با توجه به سقف پروازی پائین سوخوی24، از این بمبافکن نمیتوان در ماموریتهایی که نیاز به اوجگیری به ارتفاع بالا، جهت گمراه کردن رادارهای دشمن باشد، بهره گرفت، در حالی که F-4E به راحتی به ارتفاع 60 هزار فوت و بالاتر نیز قادر است صعود نماید. (F-4A توانسته بود به رکورد ارتفاع حدود 98 هزار فوت دست یابد)
نرخ اوجگیری سوخوی24 به دلیل همان موتورهای معیوب، تنها در یک دقیقه اول به رقم 150 متر بر ثانیه میرساند و پس از آن، این رقم کاهش مییابد و در نهایت هواپیما دچار واماندگی (Stall) میشود، اما در F-4E هرچند موتورهای J-79 نیز نسبت به موتورهای توربوفن مورد استفاده در F-111 پرمصرف محسوب میشوند، اما همین موتورها، به راحتی و با اندک مدتی استفاده از توان پسسوز، فانتوم را با 210 متر بر ثانیه به اوج آسمان میرسانند. F-4E با موتورهای توانمند و بدنهء مستحکمی که در اختیار دارد، به راحتی از پس گردشهای تند و پرفشار برمیآید و به همین دلیل است که میتواند در نبردهای نزدیک هوایی نیز شرکت کرده و با هواپیماهای مهاجم دشمن، دست و پنجه نرم کند. F-4E قادر است به راحتی تا چند دقیقه، شتاب مثبت در اوجگیری و افزایش سرعت را حفظ نماید، توانی که تنها اندکی ضعیفتر از جنگندهء F-15 Eagle ارزیابی میشود.
F-4E برای خارج شدن از تیررس جنگندههای دشمن، قادر است با رهاسازی مخازن خارجی سوخت، به راحتی با استفاده از پسسوز، سرعت خود را به بیش از 2 ماخ برساند، که چنین توانی در هیچ کدام از مدلهای سوخوی24 وجود ندارد. با توجه به احتمال درگیری سوخوی24 با شکاریهایی نظیر F-15، F-16 و F/A-18، و با توجه به ضعف شدید سوخوی24 در نبردهای نزدیک یا دور هوایی، این بمبافکن، تنها باید با افزایش سرعت خود، از دسترس این شکاریها خارج شود که به دلیل ضعف موتورها، به احتمال زیاد در این امر موفق نخواهد بود و هدف موشکهای آمرام شکاریهای آمریکایی خواهد شد.
امتیاز فانتوم: 8 از 10
امتیاز فنسر: 3 از 10
* تسلیحات ضربتی:
هر دو هواپیمای F-4E و Su-24MK دارای طیف گسترده و متنوعی از تسلیحات قابل حمل هستند. سوخوی24، قادر است سه نوع موشک هوا به زمین هدایت شوند را حمل و پرتاب نماید. (هدایت رادیویی، هدایت تلویزیونی و هدایت لیزری) این تنوع در حمل تسلیحات، انتخاب خدمهء سوخوی24 را در حمله به اهداف زمینی در شرائط پراغتشاش (Jam mode) را آسان میکند. به جز این، سوخوی24 قادر است تا از موشکهای مهلک و دوربرد ضدرادار Kh-31P و Kh-58 به تعداد دو فروند در هر هواپیما بهره ببرد و در عملیات ضدرادار (SEAD) و شکستن حلقهء پدافندی دشمن شرکت نماید. بدین ترتیب، در یک دستهء مثلن 5 فروندی از بمبافکنهای سوخوی24، یک فروند با موشکهای ضدرادار و هوا به هوا بارگذاری میشود و چهار فروند دیگر نیز با بمب و موشکهای هوا به زمین. بدین ترتیب با توجه به گیرندههای پرقدرت سوخوی24 در شناسایی رادار و موشکهای سام دشمن، عملیات ضربتی با انهدام سایت پدافندی دشمن، با موفقیت به انجام خواهد رسید، ضمن اینکه با موشکهای R-73 مانعی در برابر شکاریهای دشمن ایجاد خواهد نمود.
سوخوی24 با موشکهای ضدکشتی بسیار مهلک C-802 Noor بارگذاری میشود که در مقابل، F-4E جهت حمله به کشتیها، تنها باید به موشکهای قدیمی و ضعیف AGM-65A/B Maverick تکیه کند که ضمن دقت خوب، برد کمی نیز دارند. از این رو، سوخوی24 در عملیات ضدکشتی و دریایی، کاملن برتر از فانتوم میباشد، و به همین دلیل است که تعداد زیادی از سوخوهای24 هنوز در خدمت نیروی دریایی روسیه باقی ماندهاند. به تازگی، F-4E های ایران با استفاده از غلاف خارجی Pave Tack، قادر شدهاند موشکهای هوا به زمین هدایت لیزری ناشناسی را شلیک نمایند، هرچند که برد و میزان تخریب این موشکها معلوم نمیباشد.
امتیاز فانتوم: 4 از 10
امتیاز فنسر: 9 از 10
* تسلیحات هوا به هوا :
سوخوی24 برای دفاع هوایی، همانند بمبافکن F-111 و جنگندهء ضربتی Tornado IDS، تنها به دو موشک کوتاهبرد هوا به هوا از نوع Vympel R-60 مجهز میشود که این موشکها بردی بین 3 تا 4 کیلومتر دارند و به هیچ وجه جوابگوی نیازهای یک نبرد هوایی در قرن حاضر نیستند. به تازگی گفته میشود سوخو24 های ایران پس از بهینهسازی در روسیه، به توانایی حمل دو یا چهار موشک هوا به هوای گرمایاب و برد متوسط Vympel R-73 دست یافتهاند. این برنامهء بهینهسازی، باعث دردسرهای زیادی برای کارخانهء سوخوی روسیه شد و این شرکت را مشمول تحریم ایالات متحده نمود.
برخلاف سوخوی24 که فاقد توانایی پرتاب موشکهای راداری میانبرد میباشد، جنگندهء F-4E قادر است با موشکهای میانبرد هدایت راداری AIM-7E-2 که بردی در حدود 35 تا 40 کیلومتر دارند تجهیز شود و خلبان فانتوم، با شلیک این موشکها و ساقط کردن هواپیمای دشمن، نیازی به وارد شدن در یک نبرد سنگین و نزدیک هوایی نداشته باشد.
هرچند کسی انتظار ندارد بمبافکنی همانند سوخوی24 به کارزار نبرد هوایی فرستاده شود (حماقتی که توسط لیبی جهت رهگیری جنگندههای F-14 نیروی دریایی ایالات متحده با سوخوی20 انجام شد!) ولی از F-4E میتوان برای رهگیری و شکار جنگندههای مهاجم دشمن نیز بهره برد، کما اینکه در زمان جنگ با عراق، فانتومهای ایران، بارها جنگندههای عراقی نظیر میگهای21 و 23 و سوخوی20 و 22 را ساقط کردند.
امتیاز فانتوم: 7 از 10
امتیاز فنسر: 3 از 10
* سیستمهای آویونیک:
سوخوی24 را باید مجموعهء پرندهای از سیستمهای کامپیوتری و آویونیکی نامید. به جهت اینکه سوخوی24 در انجام عملیات ضربتی خود از تهدیدات احتمالی دشمن به دور باشد، گیرندهها و اخطارگرهای گوناگونی در این هواپیما نصب شده است که خدمهء سوخوی24 را از رهگیری شدن و یا شلیک موشک سام به فوریت باخبر میسازند.
رادار تعقیب عوارض زمین یا Terrain-Following-Radar امکان پرواز در ارتفاعی بسیار پست را به صورت دست آزاد (Hands-Off) به خدمهء هواپیما میدهند. چنین قابلیتی تنها در بمبافکن آمریکایی F-111 تعبیه گشته بود و جنگندهء Tornado IDS نیز از این قابلیت بهرهمند است. اما در F-4E، جهت پرواز در ارتفاع پست، باید متکی به مهارت و تجربهء خلبان بود، ضمن اینکه پرواز ارتفاع پست در شب با جنگندهء F-4E، بدون استفاده از چنین سامانهای تقریبن غیرممکن است، مگر اینکه محدودهء پروازی، منطقهای بدون عوارض و تقریبن Flat باشد.
در F-4E اخطارگر پرتاب موشک موجود است. همچنین یک غلاف خارجی به نام ALQ-119 جهت اغتشاش در رادارهای دشمن توسط F-4E حمل میشود، اما تنها در برابر موشکهای قدیمی SA-2 و SA-3 کارایی اندکی دارد. سیستمهای اخطارگر F-4E تنها میتوانند رهگیری شدن هواپیما را اطلاع دهند.
امتیاز فانتوم: 3 از 10
امتیاز فنسر: 10 از 10
امتیاز نهایی:
فانتوم = 30
فنسر = 32
دیدن فیلمی در مورد سوخوی24
آنطور که مشخص گردید، هر دو جنگنده، توانایی هایی خاص خود را دارا هستند و نمی توان به طور قاطع، یکی را بر دیگری برتری داد. اما اگر سوخوی24 با تسلیحات ویژهء خود نظیر موشکهای ضدکشتی و یا موشکهای ضدرادار تجهیز شود، قادر است در عملیاتهایی شرکت کند که از عهدهء جنگنده ای چون F-4E بر نمی آید. فانتوم را در عملیاتهای ضربتی، می توان با یک یا دو موشک اسپارو مجهز نمود تا شکاری های دشمن را قبل از نزدیک شدن، هدف قرار دهد، هرچند که بازهم میزان موفقیت در چنین عملیاتی، بستگی به توانایی تجهیزاتی دشمن دارد و حداقل در قالب تئوری، نمی توان جنگندهای چون فانتوم را به جنگ کشوری فرستاد که مجهز به شکاری هایی از نوع اف15 و اف16 است.
منابع:
Global Security
Acig.Org
Airforce Technology
Milavia
مجله صنایع هوایی شماره 191 صفحات 11 و 12
منابع مجله صنایع هوایی شماره 193 صفحه 37
شلیک و هدف گیری موفقیت آمیز موشک فوق مدرن ثاقب
محل استقرار جنگندههای ایرانی (بنا به گزارش سایت آویا)